🔍 Anlatım Bozukluğu Avı

Bazı cümleler ilk bakışta doğru görünür ama bir şey ters kalır. Mesela: “Biz yarın okula gideceksin.” Duydun mu? Dedektif büyüteçlerimizi alalım! Bugün anlatım bozukluklarını avlayacağız.

Dedektifin dört dosyası var: gereksiz sözcük, yanlış anlamda kullanılan sözcük, özne-yüklem uyumsuzluğu ve ek eksikliği. Her cümleyi bu dört dosyadan geçireceğiz.

İlk dosya: gereksiz sözcük. “Kitabı kütüphaneye geri iade ettim.” İade etmek zaten geri vermek demektir. O zaman “geri” fazla. Çıkaralım: “Kitabı kütüphaneye iade ettim.”

Bir örnek daha. “Sıraya en son Kerem girdi.” “Son” zaten en sondaki demek. “En” fazla kaldı. Doğrusu: “Sıraya son Kerem girdi.” Aynı anlamı iki kez söylemeye gerek yok.

İkinci dosya: yanlış anlamda kullanılan sözcük. “Zayıf notu için öğretmen Efe’yi tebrik etti.” Tebrik etmek, kutlamak demektir. Zayıf not için kimse kutlanmaz. Doğrusu: “teselli etti”, yani avuttu.

Üçüncü dosya: özne-yüklem uyumsuzluğu. “Mina ile ben dün sinemaya gittiniz.” Özne “Mina ile ben”, yani biz. Yüklem “gittiniz”, yani siz. Uyum yok! Doğrusu: “gittik.”

Dördüncü dosya: ek eksikliği. “Hem okula hem park gittik.” “Okula” sözcüğünde yönelme eki var. “Park” sözcüğünde yok. Doğrusu: “parka”. İki yerin de eki aynı olmalı.

Dedektif cümleyi düzeltirken dört soru sorar. Gereksiz bir sözcük var mı? Sözcüklerin anlamı yerinde mi? Özne ile yüklem uyumlu mu? Eksik bir ek var mı? Bir de cümleyi sesli oku. Kulak çoğu hatayı yakalar.

Özet: bir cümle ters gelirse telaşlanma, dört dosyaya bak. Gereksiz sözcük, yanlış anlamda sözcük, özne-yüklem uyumsuzluğu, ek eksikliği. Şimdi Yazım Kalesi’nde dene!