🌱 Canlı mı, Cansız mı?

Merhaba! Etrafımızda her gün çok şey görüyoruz: ağaç, taş, kedi, robot. Hangisi canlı, hangisi cansız? Gel, birlikte dedektif olalım!

Bir tohumu toprağa ekelim. Birkaç hafta sonra filiz çıkar ve tohum büyür. Yanındaki taş ise hiç büyümez, hep aynı kalır. Büyümek, canlıların özelliklerinden biridir.

Canlılar yedi şey yapar. Beslenir, solunum yapar, büyür, ürer, yani kendine benzeyen yavrular oluşturur. Boşaltım yapar, yani vücudundaki atıkları dışarı atar. Hareket eder ve çevresine tepki verir.

Bu oyuncak robot yürüyor. Peki canlı mı? Hayır! Robot beslenmez, büyümez, üremez. Pili bitince de durur. Hareket etmek tek başına yetmez.

Bitkiler yürümez ama onlar da canlıdır. Büyürler, solurlar ve besinlerini kendileri üretirler. Bak, ayçiçeği Güneş nereye giderse başını oraya çevirir. Bu bir tepkidir.

Şimdi kartları iki sepete ayıralım. Balık, ağaç ve mantar canlıdır. Taş, robot ve oyuncak araba cansızdır. Dikkat: doğada bulduğun mantarlara dokunma ve onları yeme, bazıları zehirlidir.

Canlılar birbirine bağlıdır. Ağaç kuşa yuva olur, çiçek arıya besin verir. Biz de bitkileri sularız, hayvanlara iyi davranırız. Canlıları korumak hepimizin işidir.

Dedektif listesine bakalım. Kedi yedi özelliğin hepsini gösteriyor, taş hiçbirini. Bir şeyin canlı olup olmadığına karar verirken tek bir özelliğe değil, özelliklerin birçoğuna birlikte bakarız.

Özet: canlılar beslenir, solur, büyür, ürer, boşaltım yapar, hareket eder ve tepki verir. Bitkiler de canlıdır. Karar verirken birçok özelliğe bakarız. Şimdi Canlı Dedektifi’nde dene!