🪨 Kayaçlar, Madenler ve Fosiller

Merhaba! Bugün toprağın altına bakacağız. Orada kayaçlar, madenler ve hatta çok eski canlıların izleri var: fosiller.

Toprak, yerin üstünde ince bir örtüdür. Altında kayaçlar (rocks) vardır. Yer kabuğunun kara kısmı kayaçlardan oluşur. Dağlar da kayaçtır.

Her kayaç başka işe yarar. Granit sert olduğu için mutfak tezgâhı olur. Mermer cilalanınca parlar: heykel ve merdiven yapılır. Kireç taşı ile duvar örülür.

Kayaçların içinde madenler (ore) saklıdır: parlak ve değerli maddeler. Maden ocaklarından çıkarılır ve işlenir. Madenler birçok eşyanın ham maddesi olur.

Madenden eşya olur! Bakır işlenir, elektrik kablosunun teli olur. Demir işlenir, çivi olur. Altın işlenir, yüzük olur.

Bir fosil nasıl oluşur? Çok uzun zaman önce bir balık göle ölmüş. Balık yavaşça dibe çöker.

Balığın yumuşak kısımları çürür. Kemikler kalır. Üstünü hemen çamur ve kum örter. Kemikler böylece korunur.

Üstüne yeni katmanlar birikir. Çok uzun zaman geçer: binlerce, hatta milyonlarca yıl. Çamur ve kum taşlaşır, kemikler kayacın içinde kalır.

Yıllar geçer. Yağmur, rüzgâr ve sıcak-soğuk üstteki kayaçları aşındırır. Bir gün kemikler yeniden görünür. İşte fosil (fossil): çok eski bir canlının kayaçta korunmuş kalıntısı.

Fosiller bize geçmişi anlatır. Dağın tepesinde deniz kabuğu fosili bulunursa, orası çok eskiden deniz dibiydi. Yaprak izi bulunursa, orada bitkiler yaşıyordu.

Özet: yer kabuğunun kara kısmı kayaçtan oluşur. Kayaçların içinde madenler vardır; bakırdan tel, demirden çivi yaparız. Fosiller çok eski canlıların izleridir. Şimdi Dünya Döner’de dene!